Borsa sözlüğü · 60 kavram
Borsa terimleri sözlüğü: 60 kavram
Finans toplulukları karmaşık fikirleri kısaltma, şaka ve memelere dönüştürür. Bu sözlük terimlerin nasıl kullanıldığını açıklar; arkasındaki davranışı onaylamaz.
Borsa argosu çevrimiçi konuşmaları anlamayı kolaylaştırır; fakat risk, değerleme ve piyasa mekaniğini gizleyebilir. “FOMO”, “diamond hands” veya “buy the dip” birer analiz yöntemi değil, belirli duygu ve davranışları anlatan ifadelerdir.
A–B
Alpha
Uygun bir karşılaştırma ölçütünün ötesinde, beceri veya stratejiye atfedilen getiri. Sosyal medyada “faydalı bilgi” ya da avantaj anlamında da kullanılır.
ATH
“All-time high”, yani tüm zamanların en yüksek kayıtlı fiyatı. ATH, bir varlığın temel değerine göre ucuz veya pahalı olduğunu tek başına söylemez.
Averaging down
Fiyat düştükçe ek alım yaparak ortalama maliyeti düşürmek. Ortalama azalırken toplam maruziyet artar.
Bagholder
Önceki yatırımcılar çıktıktan sonra büyük değer kaybı yaşayan varlığı elinde tutan kişi için kullanılan argo ifade. Fiyat düşüşü tek başına bu etiketi doğrulamaz.
Bear / Bull
Bear düşüş, bull yükseliş bekleyen katılımcıyı veya görüşü anlatır.
Bear trap / Bull trap
Devam edecekmiş gibi görünen düşüşün hızla yukarı dönmesi ayı tuzağı; yükselişin hızla geri verilmesi boğa tuzağı diye adlandırılır.
BTFD / Buy the dip
“Düşüşü satın al” fikrinin agresif kısaltmasıdır. Düşüşün geçici dalgalanma mı, işte kalıcı bozulma mı olduğunu açıklamaz.
C–F
Catalyst
Bilanço, ürün lansmanı veya düzenleyici karar gibi algıyı ve değeri değiştirmesi beklenen olay.
Capitulation
Genellikle korku ve yüksek hacimle ilişkilendirilen yoğun satış. Gerçek zamanlı olarak “teslimiyet dibi” saptamak özneldir.
Catching a falling knife
Satışın dengelendiğine ilişkin kanıt oluşmadan hızlı düşüşte alım yapmak.
Choppy
Belirgin yön oluşturmadan sık sık yukarı ve aşağı hareket eden piyasa.
DD
“Due diligence”, yani ayrıntılı inceleme. İnternette DD etiketi resmî dosya analizinden dayanaksız tanıtıma kadar çok farklı kaliteyi kapsayabilir.
Dead cat bounce
Daha büyük düşüş içindeki geçici toparlanma. Etiket ancak sonraki hareket görüldüğünde doğrulanabilir.
Degen
Özellikle opsiyon, meme hissesi veya kriptoda olağanüstü spekülatif risk alan kişinin kendisi için kullandığı ifade.
Diamond hands
Oynaklık ve zarara rağmen tutmak. Kanıta göre kararlılık da inatçılık da olabilir.
Exit liquidity
Erken yatırımcıların satış yapabilmesini sağlayan yeni alıcı talebi. Özellikle tanıtım yapanların kendi pozisyonunu sattığı şüphesinde kullanılır.
Fade / Float
Fade popüler harekete karşı pozisyon almak; float ise genellikle halka açık işlem görebilen pay miktarıdır. Düşük halka açıklık sert hareket yaratabilir.
FOMO / FUD
FOMO başkaları kazanırken fırsatı kaçırma korkusudur. FUD korku, belirsizlik ve şüphe demektir; bazen yanlış olumsuz iddia için, bazen meşru riski susturmak için kullanılır.
Full port
Portföyün tamamını veya neredeyse tamamını tek pozisyona koymak. Aşırı yoğunlaşma riski yaratır.
Gamma squeeze
Opsiyon satıcılarının fiyat değiştikçe koruma pozisyonlarını ayarlamasıyla ilişkilendirilen hızlı hareket. Yeterli opsiyon verisi olmadan kolayca yanlış etiketlenir.
G–M
Gap up / Gap down
Varlığın önceki kapanışın belirgin biçimde üstünde veya altında açılması.
HODL
“Hold” kelimesinin kripto topluluklarınca benimsenen yazım hatası; oynaklığa rağmen tutmayı anlatır.
Hold the line
Topluluğu satmamaya çağıran slogan. Coşku, nakit akışını değiştirmez veya riski kaldırmaz.
Hopium
Yeterli kanıtla desteklenmeyen iyimserlik; “hope” ve “opium” birleşimi.
Lambo
Lamborghini kısaltması; hızlı zenginlik beklentisinin meme ifadesi.
Liquidity
Varlığın fiyatı önemli ölçüde hareket ettirmeden alınıp satılabilme kolaylığı. Zayıf likidite makası ve kaymayı büyütebilir.
Long / Short
Long yükselişten, short düşüşten yararlanacak pozisyondur. Açığa satışta fiyat yükselmeye devam edebileceği için teorik zarar sınırsız olabilir.
Market order
Mevcut fiyatlardan hızlı gerçekleşmeyi önceliklendiren emir; gerçekleşme fiyatını garanti etmez.
Meme stock
İşlem ilgisi çevrimiçi topluluk, kültürel kimlik ve viral anlatılardan güçlü biçimde etkilenen hisse.
Moon / Mooning
Çok büyük fiyat yükselişi veya bunun olacağı iddiası.
N–S
NFA
“Not financial advice” yani yatırım tavsiyesi değildir ifadesi. Bu ibare yanıltıcı tanıtımı otomatik olarak sorumlu veya hukuka uygun yapmaz.
Paper hands / Weak hands
Oynaklıkta hızlı satan kişiyi küçümsemek için kullanılan ifadeler. Satışın gerekçesinin doğru ya da yanlış olduğunu kanıtlamaz.
Pump and dump
Tanıtımcıların talep yaratıp sonra kendi varlıklarını satarak geç alıcıları zararla bıraktığı manipülatif düzen. Her yükseliş ve düşüşün eş anlamlısı değildir.
Rekt
“Wrecked” sözcüğünden; ağır işlem zararı yaşamak.
Resistance / Support
Teknik analiz kullanıcılarının sırasıyla satış veya alış baskısı beklediği fiyat bölgeleri. Fiziksel engel veya garanti değildir.
Risk-on / Risk-off
Yatırımcıların yüksek riskli varlıklara yöneldiği veya güvenli kabul edilen varlıklara geçtiği ortamları özetler.
Rug pull
Kriptoda içeridekilerin projeyi aniden terk etmesi veya değeri boşaltması. Dolandırıcılık kanıtı olmadan her çöküş için kullanılmamalıdır.
Short squeeze
Yükselişin açığa satış yapanları pozisyon kapatmak için alıma zorlayarak talebi daha da artırabildiği hareket.
Slippage
Beklenen işlem fiyatı ile gerçekleşen ortalama fiyat arasındaki fark.
Stonks
“Stocks” kelimesinin kasıtlı yanlış yazımı; basitleştirilmiş sürekli yükseliş memesiyle ilişkilidir.
Stop hunting
Fiyatın toplu stop emirlerine kasıtlı götürüldüğü iddiası. Benzer hareket piyasa yapısından da doğabilir; niyeti kanıtlamak gerekir.
T–Y
Tendies / To the moon
Tendies işlem kârının meme dilindeki adı; to the moon çok büyük yükseliş tahmini veya kutlamasıdır.
The trend is your friend
Mevcut yönün sürebileceğini hatırlatır. Genellikle unutulan devamı şudur: her trend sonunda biter.
Value trap
Tanıdık değerleme ölçülerine göre ucuz görünen, fakat işletme kötüleştiği için ucuz kalabilen varlık.
Volatility
Fiyat değişimlerinin büyüklüğü ve sıklığı. Yönü tek başına göstermez.
Whale
Pozisyonu likiditeyi veya piyasa algısını etkileyebilecek kadar büyük katılımcı.
When in doubt, zoom out
Daha uzun zaman aralığına bakma önerisi. Bağlam ekleyebilir, fakat bozulmuş yatırım tezini onaramaz.
YOLO
“You only live once”; yoğunlaşmış ve spekülatif işlem için kullanılır.
Kaynaklar ve yöntem
Bu Türkçe sürüm, İngilizce özgün yazının anlamı korunarak editoryal olarak uyarlanmıştır. Tarihli veriler için aşağıdaki birincil kaynaklar ve kaynak kesim tarihi esas alınır.
Sık sorulan sorular
Diamond hands ne demek?
Fiyat dalgalanmasına veya zarara rağmen varlığı tutmak demektir. Kanıtla destekleniyorsa kararlılık, yeni bilgiyi reddediyorsa inatçılık olabilir.
FOMO ne demek?
Başkaları kazanırken fırsatı kaçırma korkusudur. Acele karar, yüksek fiyattan alım ve risk planını terk etmeye yol açabilir.
Short squeeze nedir?
Fiyat yükseldiğinde açığa satış yapanların zararı sınırlamak için alım yapması ve bu alımların yükselişi güçlendirmesidir.