Piyasa emri nasıl çalışır?

Piyasa emri, aracı kuruma emri mevcut en iyi fiyatlardan mümkün olduğunca çabuk gerçekleştirme talimatı verir. Likit ve sakin bir piyasada sonuç ekrandaki satış teklifine yakın olabilir. Hızlı hareket eden veya düşük likiditeli bir üründe ise emir defterindeki birden fazla fiyat seviyesini tüketebilir.

Örneğin alış 49,95 dolar, satış 50,05 dolar gösterilirken 100 adet piyasa alış emri gönderdiğinizi düşünün. 50,05 dolarda yeterli adet varsa emir bu seviyeye yakın gerçekleşebilir. Yalnızca 20 adet varsa kalan 80 adet daha yüksek teklifler üzerinden dolabilir. Beklenen fiyat ile gerçekleşen ortalama fiyat arasındaki fark “kayma”dır.

Limit emir nasıl çalışır?

Limit emir kabul edeceğiniz en kötü fiyatı sınırlar. 50 dolar alış limiti, emir gerçekleşirse pay başına 50 dolardan fazla ödememenizi amaçlar. Satış limiti ise belirlenen fiyattan daha aşağısını kabul etmez. Fiyat sınırı, gerçekleşme garantisi değildir.

Hisse 50,05 dolar civarında işlem görürken 49,80 dolardan 100 adet alış limiti verdiğinizde, geçerlilik süresi boyunca yeterli satıcı 49,80 dolar veya altına gelmezse hiçbir pay alamazsınız. Fiyat grafiğinin 49,80’e “dokunması” da sırada sizden önceki emirler veya yetersiz adet nedeniyle gerçekleşmeyi garanti etmez.

Yan yana karşılaştırma

Alış, satış, makas ve likidite neden önemli?

Alış fiyatı alıcının gösterdiği en yüksek, satış fiyatı satıcının istediği en düşük seviyedir. Aradaki fark makastır. Yoğun işlem gören büyük bir şirkette makas dar ve her seviyedeki adet yüksek olabilir. Düşük hacimli küçük bir şirkette makas geniş, mevcut adet az olabilir. Aynı emir türü ikinci durumda daha farklı sonuç üretir.

Emir büyüklüğü de önemlidir. 10 adetlik işlem ile 10.000 adetlik işlem aynı fiyat derinliğiyle karşılaşmaz. Uygulamadaki “son fiyat” tamamlanmış geçmiş işlemi gösterir; size hâlen o fiyattan satılmaya hazır pay olduğunu kanıtlamaz.

Seans dışında ne değişir?

Seans öncesi ve sonrası işlemlerde katılımcı sayısı azalabilir, makas genişleyebilir ve oynaklık artabilir. Bazı aracı kurumlar yalnızca limit emre izin verir veya farklı yönlendirme kuralları uygular. Emir türü, geçerlilik süresi ve hangi seansa gönderildiği onay ekranında kontrol edilmelidir.

Sık yapılan hatalar

• Son işlem fiyatını garantili satış teklifi sanmak.
• Grafik limit seviyesine değdiğinde emrin kesin dolacağını düşünmek.
• “Günlük” ve “iptale kadar geçerli” süre seçeneklerini karıştırmak.
• Düşük likiditede büyük piyasa emri vermeden derinliği incelememek.
• Kısmi gerçekleşme ve kalan emir durumunu kontrol etmemek.
• Komisyon, vergi ve kur dönüşümünü işlem maliyetinden ayrı düşünmek.

Hangisi daha iyi?

Evrensel olarak daha iyi bir emir türü yoktur. Hız önemliyse piyasa emri; fiyat sınırı önemliyse limit emir düşünülebilir. Ancak karar; likidite, oynaklık, emir büyüklüğü, işlem saati ve gerçekleşmemenin sonuçlarıyla birlikte verilmelidir. Göndermeden önce canlı alış-satış fiyatını, süreyi ve aracı kurumun uygulama politikasını okuyun.