Piyasa Atlası · ABD endeksleri
Nasdaq Composite, Nasdaq-100 ve Dow farkı
“Nasdaq yükseldi” ifadesi Nasdaq Composite veya Nasdaq-100 anlamına gelebilir; ikisi de Dow Jones ile aynı değildir. Bir manşeti yorumlamadan önce endeksin tam adını ve nasıl hesaplandığını kontrol edin.
Nasdaq Composite, Nasdaq’ta listelenen geniş uygun hisse evrenini kapsar. Nasdaq-100, Nasdaq’ta listelenen büyük finans dışı şirketlerden oluşur ve değiştirilmiş piyasa değeriyle ağırlıklandırılır. Dow Jones Industrial Average ise seçilmiş 30 büyük ABD şirketini hisse fiyatına göre ağırlıklandırır.
Üç endeks, üç farklı tasarım
| Endeks | Kapsam | Ağırlık yöntemi |
|---|---|---|
| Nasdaq Composite | Nasdaq’ta listelenen geniş uygun hisse evreni; finans şirketleri de bulunabilir | Piyasa değeri |
| Nasdaq-100 | Nasdaq’ta listelenen en büyük uygun 100 finans dışı şirket | Yoğunlaşmayı sınırlayan değiştirilmiş piyasa değeri |
| Dow Jones Industrial Average | Ulaştırma ve kamu hizmetleri dışındaki 30 seçilmiş büyük ABD şirketi | Hisse fiyatı |
Bu tasarım farkı, aynı günde endekslerin neden farklı hareket edebileceğini açıklar. Büyük teknoloji şirketlerindeki güçlü hareket Nasdaq-100 üzerinde daha görünür olabilir. Yüksek fiyatlı tek bir Dow bileşeni, daha büyük piyasa değerli fakat düşük nominal fiyatlı başka bir üyeden daha fazla etki yaratabilir.
Nasdaq Composite ile Nasdaq-100 aynı şey mi?
Hayır. Composite daha geniştir ve uygun Nasdaq listelerinin büyük bölümünü kapsar. Nasdaq-100 ise finans dışı büyük şirketlere odaklanan daha dar bir ölçüdür. Bir fon adında “Nasdaq” bulunması hangi endeksi izlediğini kanıtlamaz; izlenen endeks, gider oranı ve yöntem fon belgesinden okunmalıdır.
Nasdaq-100’ün değiştirilmiş piyasa değeri yöntemi, en büyük şirketlerin etkisini belirli kurallarla sınırlar. Yine de endeks büyük şirket ve teknoloji bağlantılı iş modellerine yoğun olabilir. Çok sayıda hisse içermesi her ekonomik riske karşı dengeli olduğu anlamına gelmez.
Dow neden fiyat ağırlıklıdır?
Dow, tarihsel yöntemi gereği şirketleri toplam piyasa değerine göre değil, hisse fiyatına göre ağırlıklandırır. Hisse bölünmeleri ve diğer kurumsal işlemler karşılaştırılabilirliği bozmasın diye bir “Dow böleni” kullanılır. Bu nedenle 300 dolarlık bir üye, ekonomik büyüklüğü daha büyük olsa bile 100 dolarlık bir üyeden yaklaşık üç kat daha fazla puan etkisi yaratabilir.
Bu yapı Dow’u işe yaramaz yapmaz; yalnızca neyi ölçtüğünü doğru adlandırmayı gerektirir. Endeks, geniş ABD piyasasının eşit ağırlıklı özeti veya ekonominin tamamı değildir.
Endeks manşeti nasıl okunmalı?
- Tam endeks adını bulun: Composite mi, Nasdaq-100 mü, Dow mu?
- Değişim yüzdesi mi puan mı? Yüzde, farklı seviyeleri karşılaştırmada daha anlamlıdır.
- Fiyat getirisi mi toplam getiri mi? Temettüler toplam getiride farklı ele alınır.
- Hangi kapanış saati ve para birimi kullanılmış?
- Hareket geniş katılımlı mı, birkaç büyük üyeden mi geliyor?
- Karşılaştırılan tarihler ve gözlem aralığı aynı mı?
Faiz ve kur etkisi
Uzun vadeli büyüme beklentisiyle yüksek değerlenen şirketler faiz oranlarındaki değişime daha hassas olabilir. Bu, Nasdaq’ın her faiz artışında kesin düşeceği anlamına gelmez; kazanç beklentisi, risk primi ve konumlanma aynı anda değişir. ABD dışındaki yatırımcı için dolar/TL veya kendi yerel para birimi getirisi de sonuç üzerinde etkilidir.
Sık yapılan karşılaştırma hataları
- Nasdaq Composite ve Nasdaq-100 adlarını birbirinin yerine kullanmak.
- Dow’daki puan değişimini başka endeksin puanıyla kıyaslamak.
- Endeks performansını onu izleyen fonun net getirisi sanmak.
- Tek günlük yükselişi bütün piyasanın sağlıklı olduğu sonucuna çevirmek.
- Üyelik ve ağırlık değişikliklerini göz ardı etmek.
Kaynaklar ve yöntem
Bu Türkçe sürüm, İngilizce özgün yazının anlamı korunarak editoryal olarak uyarlanmıştır. Tarihli veriler için aşağıdaki birincil kaynaklar ve kaynak kesim tarihi esas alınır.
Sık sorulan sorular
Nasdaq ile Nasdaq-100 aynı endeks mi?
Hayır. Nasdaq Composite geniş Nasdaq evrenini; Nasdaq-100 ise büyük, uygun finans dışı şirketleri izler.
Dow neden piyasa değerine göre ağırlıklandırılmıyor?
Dow tarihsel olarak fiyat ağırlıklıdır. Üyelerin nominal hisse fiyatı etkilerini belirler; şirket bölünmeleri bölenle ayarlanır.
Nasdaq teknoloji endeksi midir?
Teknoloji ağırlığı yüksektir fakat resmî kapsam yalnızca teknoloji şirketleri değildir. Composite finans şirketlerini de içerebilir; Nasdaq-100 finans şirketlerini dışlar.