Piyasa Atlası · Asya endeksleri
Nikkei 225, Sensex ve Shanghai Composite
Nikkei 225, Sensex ve Shanghai Composite “Asya”yı aynı yöntemle ölçmez. Kapsamları, ağırlıkları ve para birimleri farklı olduğu için yalnızca manşet seviyelerini karşılaştırmak yanıltıcıdır.
Nikkei 225, Tokyo Prime Market’ten seçilmiş 225 şirketi fiyat ağırlığıyla; Sensex, BSE’deki 30 seçilmiş şirketi serbest dolaşım piyasa değeriyle; Shanghai Composite ise Şanghay’da uygun A ve B hisselerini endeks kurallarına göre toplam piyasa değeriyle ölçer.
Üç endeksin temel yapısı
| Endeks | Kapsam | Ağırlıklandırma |
|---|---|---|
| Nikkei 225 | Tokyo Stock Exchange Prime Market’ten seçilmiş 225 yerli hisse | Yöntem düzeltmeleriyle fiyat ağırlığı |
| BSE Sensex | BSE’de listeli 30 seçilmiş şirket | Serbest dolaşım piyasa değeri |
| Shanghai Composite | Şanghay’da kurallara uygun A ve B hisseleri | Endeks kuralları kapsamında toplam piyasa değeri |
Nikkei’nin fiyat ağırlığı, nominal hisse fiyatı yüksek bir üyenin endeks üzerinde daha fazla etkili olabilmesi anlamına gelir. Sensex serbest dolaşımdaki payları dikkate alır. Shanghai Composite’in daha geniş kapsamı devlet bağlantılı ve finansal şirket ağırlıklarını farklılaştırabilir.
Nikkei 225 nasıl okunmalı?
Nikkei 225, Japonya’nın piyasa değeri en büyük 225 şirketinin basit listesi değildir. Seçilmiş ve fiyat ağırlıklı bir ölçüdür. Japon yenindeki hareketler ihracatçıların rekabet algısını ve yurt dışı kazançlarının yen karşılığını etkileyebilir. Ancak zayıf yenin her üyeye aynı biçimde fayda sağladığı varsayılmamalıdır; ithal girdi maliyeti ve şirketin kur koruması farklıdır.
Sensex neyi ölçer?
Sensex, Bombay Stock Exchange’deki seçilmiş 30 büyük ve likit şirketin serbest dolaşım piyasa değeriyle ağırlıklandırılmış ölçüsüdür. Otuz şirket Hindistan ekonomisinin tamamı değildir. Bankacılık, bilgi teknolojisi veya belirli büyük gruplardaki hareket endeksi orantısız etkileyebilir.
Hindistan piyasasını değerlendirirken yerel faiz, enflasyon, banka kredi büyümesi, şirket kârları ve yabancı portföy akımları birlikte düşünülmelidir. Yabancı yatırımcı için rupi getirisi de hisse performansından ayrı katmandır.
Shanghai Composite neyi kapsar?
Shanghai Composite, Şanghay borsasında uygun A ve B hisselerini kapsayan geniş bir göstergedir. Şenzen’de listeli şirketleri otomatik olarak içermez; Hong Kong endeksleriyle de aynı değildir. “Çin borsası yükseldi” manşeti hangi borsa ve hisse evreninin kastedildiği belirtilmeden eksik kalır.
Piyasa erişimi, pay sınıfı ve yatırımcı uygunluğu farklı olabilir. A hissesi, B hissesi, H hissesi veya ADR aynı şirketle bağlantılı olsa bile para birimi, işlem yeri, haklar ve fiyat oluşumu açısından özdeş kabul edilmemelidir.
Seans saati ve tarih farkı
Tokyo, Mumbai ve Şanghay aynı anda kapanmaz. Tatiller de farklıdır. Bir endeksin “bugünkü” getirisi diğerinde farklı bilgi setini yansıtabilir. ABD piyasası kapanışından sonra gelen haber ertesi Asya seansında, Asya verisi ise daha sonra Avrupa ve ABD’de fiyatlanabilir.
Yerel para ve ortak para karşılaştırması
Nikkei’nin yen, Sensex’in rupi, Shanghai Composite’in renminbi cinsinden getirilerini yan yana koymak, uluslararası yatırımcının deneyimini tam göstermez. Sağlıklı karşılaştırma için aynı başlangıç-bitiş zamanı, fiyat/toplam getiri tercihi ve ortak para birimi kullanılmalıdır. Fon giderleri ile izleme farkı ayrıca düşülür.
Asya piyasası manşeti için kontrol listesi
- Endeksin tam adını ve işlem yerini doğrulayın.
- Ağırlık yöntemini ve en büyük üyeleri inceleyin.
- Yerel tatil ve kapanış saatini kontrol edin.
- Hareketi puan yerine yüzdeyle karşılaştırın.
- Yerel para getirisiyle kendi para biriminizdeki getiriyi ayırın.
- Fiyat ve toplam getiri serilerini karıştırmayın.
- Tek endeksi bütün bölgenin ekonomik göstergesi saymayın.
Kaynaklar ve yöntem
Bu Türkçe sürüm, İngilizce özgün yazının anlamı korunarak editoryal olarak uyarlanmıştır. Tarihli veriler için aşağıdaki birincil kaynaklar ve kaynak kesim tarihi esas alınır.
Sık sorulan sorular
Nikkei 225 Japonya’nın en büyük 225 şirketi midir?
Basit bir büyüklük sıralaması değildir. Prime Market’ten seçilmiş, fiyat ağırlıklı ve yöntem kurallarına tabi 225 hisseden oluşur.
Sensex Hindistan borsasının tamamı mı?
Hayır. BSE’deki seçilmiş 30 büyük ve likit şirketi ölçer; ülke piyasasının ve ekonomisinin tamamını kapsamaz.
Shanghai Composite Hong Kong hisselerini içerir mi?
Hayır. Şanghay borsasındaki uygun menkul kıymetlere odaklanır; Hong Kong ve Şenzen ayrı piyasalardır.